„...Oto kilka słów człowieka imieniem Karl Paulnack. Jest pianistą i dyrektorem wydziału muzyki w Boston Conservatory, a słowa te skierował do nowych studentów na rozpoczęciu roku akademickiego:

'Jednym z najgłębszych utworów muzycznych wszechczasów', powiedział, 'jest Kwartet na koniec czasu, napisany przez francuskiego kompozytora Oliviera Messiaena. W 1940 roku, gdy Francja przystąpiła do wojny z hitlerowskimi Niemcami, Messiaen miał 31 lat. W czerwcu 1940 roku trafił do niemieckiej niewoli, skąd wywieziono go wagonem bydlęcym w głąb Niemiec i osadzono w obozie jenieckim. Na szczęście trafił na życzliwego strażnika, który dał mu papier i stworzył warunki do komponowania. W obozie przebywało jeszcze trzech innych muzyków, wiolonczelista, skrzypek i klarnecista, i to z myślą o tym konkretnym składzie Messiaen napisał swój kwartet.'

'Utwór wykonano w styczniu 1941 roku dla 4000 więźniów i strażników obozowych. Dziś uznaje się go za jedno z największych arcydzieł w historii muzyki. Zważywszy na to, co wiemy o realiach życia w obozach, po co ktoś niespełna rozumu miałby tracić czas i energię na pisanie albo granie muzyki? W dobry dzień', pisze autor, 'brakowało energii na to, by zdobyć jedzenie i wodę, uniknąć pobicia, ogrzać się czy uciec przed torturami. Po co w ogóle zaprzątać sobie głowę muzyką? A jednak z tamtych obozów przetrwała poezja, muzyka, sztuki plastyczne i teatr. To nie był tylko ten jeden entuzjasta Messiaen, sztukę tworzyło mnóstwo ludzi. Dlaczego? Otóż w miejscu, gdzie człowiek skupia się wyłącznie na przetrwaniu i zaspokojeniu najbardziej podstawowych potrzeb, nasuwa się oczywisty wniosek: sztuka musi być w jakiś sposób niezbędna do życia.'

'W obozach nie było pieniędzy, nadziei, handlu, rozrywki ani podstawowego szacunku, ale nie brakowało tam sztuki. Sztuka jest elementem przetrwania. Jest częścią ludzkiego ducha, nieposkromioną ekspresją tego, kim jesteśmy. To jeden z sposobów, w jaki mówimy: „Żyję, a moje życie ma sens”.' Następnie zwrócił się bezpośrednio do studentów: 'Gdybyśmy byli uczelnią medyczną, a wy uczylibyście się przeprowadzać operacje wycięcia wyrostka robaczkowego, traktowalibyście swoje zadanie niezwykle poważnie. Mielibyście świadomość, że pewnej nocy o 2:00 rano ktoś wejdzie na wasz dyżur i będziecie musieli uratować mu życie. Moi drodzy, pewnego dnia o 20:00 ktoś wejdzie do waszej sali koncertowej z zagubionym umysłem, przytłoczonym sercem i znoszoną duszą. To, czy wyjdą stamtąd cali i zdrowi na duchu, zależy w mierze od tego, jak kunsztownie władacie swoim rzemiosłem...’”

***

"...These are a few words from a man called Karl Paulnack. He is a pianist and director of music at the Boston Conservatory, and he was welcoming a new class at the start of the academic year: 'One of the most profound musical compositions of all time,' he said, 'is the Quartet for the End of Time, written by the French composer Olivier Messiaen. In 1940, Messiaen was 31 years old when France entered the war against Nazi Germany. He was captured by the Germans in June of 1940, sent across Germany in a cattle car, and imprisoned in a concentration camp. He was fortunate to find a sympathetic prison guard who gave him paper and a place to compose. There were three other musicians in the camp, a cellist, a violinist, and a clarinetist—and Messiaen wrote his quartet with these specific players in mind.'   'It was performed in January 1941 for 4,000 prisoners and guards in the prison camp, and today it is one of the most famous masterworks in the repertoire. Given what we have since learned about life in the concentration camps, why would anyone in his right mind waste time and energy writing or playing music? There was barely enough energy on a good day,' he writes, 'to find food and water, to avoid a beating, to stay warm, to escape torture. Why would anyone bother with music? And yet, from those camps we have poetry, we have music, we have visual art, and we have drama. It wasn't just this one fanatic, Messiaen, many, many people created art. Why? Well, in a place where people are only focused on survival on the bare necessities, the obvious conclusion is that art must be somehow essential to life.'   'The camps were without money, without hope, without commerce, without recreation, without basic respect, but they were not without art. Art is a part of survival. Art is part of the human spirit, an unquenchable expression of who we are. Art is one of the ways in which we say, "I am alive and my life has meaning."' He said to those students, 'If we were a medical school and you were here as med students practicing appendectomies, you'd take your work very seriously because you would imagine that some night at 2:00 a.m., someone is going to walk into your emergency room and you're going to have to save their life. Well, my friends, someday at 8:00 p.m., somebody is going to walk into your concert hall and bring you a mind that is confused, a heart that is overwhelmed, a soul that is weary. Whether they go out whole again will depend partly on how well you perform your craft...'"

***

Jeśli chcesz słuchać takich wywiadów w oryginale, napisz do mnie.

Zrzeczenie się Praw Własności i Klauzula Użycia Edukacyjnego

Prezentowane na tej platformie treści, w tym m.in. transkrybowane cytaty, nie są naszą własnością. Wszelkie prawa i własność do opublikowanych treści należą do oficjalnych autorów i twórców odpowiednich kanałów YouTube i Spotify, z których pochodzą te treści. Materiał ten jest udostępniany wyłącznie w celach edukacyjnych. Nie rościmy sobie żadnych praw własności ani autorstwa tych treści i uznajemy, że pozostają one własnością intelektualną ich odpowiednich właścicieli.